Case: Energiehub Eekterveld: Een ambassadeur en een kleine kopgroep
Locatie: Bedrijventerrein Eekterveld, Vaassen (Gelderland)
Deelnemers: 4 bedrijven
Soort contract: Groepstransportovereenkomst (GTO)
Status: GTO ondertekend, hub officieel van start; uitbreiding met nieuwe deelnemers in voorbereiding
Op bedrijventerrein Eekterveld in Vaassen hebben vier ondernemers op 23 juni 2026 een groepstransportovereenkomst (GTO) met Liander getekend. Wat het verhaal van Eekterveld bijzonder maakt, is niet alleen dat de hub er uiteindelijk kwam, maar vooral hoe: met een bewust kleine kopgroep, één ondernemer die zich als ambassadeur opstelde, en een technische aanpak om te leren van de praktijk.
Peter van Tuijl van ON E target was vanaf het begin bij het traject betrokken en een trekker van de energiehub op Eekterveld. In dit artikel deelt hij de aanpak en de lessen die hij naar dit traject heeft meegenomen uit zijn eerdere ervaring met Energiehub Tholen.
Ontstaan
De aanleiding voor Energiehub Eekterveld lag bij een breder verduurzamingsinitiatief. De Stichting Bedrijventerreinen Energiepositief (BE+) zocht bedrijventerreinen die collectief konden verduurzamen, met als doel een terrein energiepositief en CO2-neutraal te maken. Eekterveld was, samen met bedrijventerrein Tholen, een van de eerste terreinen waarmee die stap werd gezet.
Vanuit dat initiatief werd een plan uitgewerkt om gezamenlijk meer energie op te wekken dan de aangesloten bedrijven zelf nodig hadden. Dit werd gedaan door de bedrijfsdaken vol te leggen met zonnepanelen, zodat het overschot aan de gebouwde omgeving geleverd kon worden. Voor de zonnepanelen werd vervolgens de SDE+-subsidie aangevraagd.
Een deel van die aanvragen werd in eerste instantie afgewezen omdat er simpelweg te veel aanvragen tegelijk binnenkwamen. Een deel werd wel toegewezen, maar na plaatsing van deze zonnepanelen werd duidelijk dat netbeheerder Liander hier met netcongestie te maken had. Dat was het concrete kantelpunt: een individuele uitbreiding van de aansluitingen was niet meer vanzelfsprekend, en dus moest er een collectieve oplossing komen.
Samenwerking
In de beginfase voerde Van Tuijl gesprekken met meer dan dertig geïnteresseerde bedrijven op het terrein. Samen met de gemeente organiseerde hij bijeenkomsten om het plan en de doorrekeningen te presenteren. De animo was groot, maar naarmate de netcongestie het proces vertraagde, bleek het onwerkbaar om met zo'n grote groep tegelijk tot afspraken te komen.
Daarom koos Peter er bewust voor om met een kleinere kopgroep verder te gaan:
"Als je in het begin met 20 of 25 bedrijven al die afspraken moet maken, krijg je nooit consensus, want iedereen denkt vanuit zijn eigen stukje."
De grotere groep ondernemers werd tijdelijk 'op een laag pitje' gezet, om later eventueel weer aan te sluiten. Ondertussen regelde een kleinere groep de basis: de GTO, de deelnemersovereenkomst en de afspraken over de aansprakelijkheid.
Een belangrijke rol in het opbouwen van vertrouwen was weggelegd voor een gewaardeerde ondernemer op het terrein. Hij trok de kar als ambassadeur binnen de groep ondernemers.
"Deze ondernemer is zelf naar de andere ondernemers toegegaan. Op die manier is die vertrouwensband opgebouwd."
Van Tuijl benadrukt dat hij zelf vanuit zijn ondernemersachtergrond ook makkelijk aansluiting vindt bij andere ondernemers: "Ik snap hun individuele belang, want dat had ik zelf ook.”
De gemeente Epe vervulde vooral een faciliterende rol: ruimte beschikbaar stellen voor overleg, meedenken over doorrekeningen, mailings verzorgen en aanwezig zijn bij gesprekken. De regie zelf werd bewust bij de ondernemers gelaten. Van Tuijl: "Een ondernemer wil die regie zelf hebben. Dat moet je niet bij de gemeente neerleggen."
Voor de samenwerking is een gezamenlijke entiteit (Renewable Energy Community Eekterveld B.V.) opgericht. In deze entiteit legden de ondernemers afspraken vast over onder meer in- en uittreden, de daarbij horende aansluitkosten, en aansprakelijkheid. Nieuwe bedrijven die willen toetreden krijgen een vaste deelnemersovereenkomst met vaste voorwaarden voorgelegd.
Ook sloten ze een collectieve aansprakelijkheidsverzekering af. Deze werd samen met verzekeraar Achmea opgezet, iets wat nog niet als standaardproduct beschikbaar is. Naast de individuele verzekeringen van de deelnemende bedrijven, is de indirecte schade die de hub bij de netbeheerder kan veroorzaken, op een maximaal bedrag vastgesteld.
Technische oplossing
Vier bedrijven hebben in totaal vijf aansluitingen ondergebracht in de GTO. Er staat op dit moment nog geen batterij op het terrein. Dat is een bewuste keuze, gebaseerd op de ervaring met Energiehub Tholen. Op Tholen werd vooraf, op basis van theoretische doorrekeningen, een batterij van 1,5 miljoen euro aangeschaft. In de praktijk bleek die batterij veel te groot: hij is nooit nodig geweest om het net te balanceren. Bovendien verslechtert de business case van een batterij nu de onbalansmarkt onder druk staat.
"Als we destijds een EMS hadden geïnstalleerd, waren we er al heel snel achter gekomen dat we die investering van 1,5 miljoen niet hadden hoeven doen."
Op Eekterveld is daarom eerst gekozen voor een energiemanagementsysteem (EMS) van Energie Freedom, dat overschakelt van kwartierdata naar realtime meten. Zo kan het daadwerkelijke gedrag van de aangesloten bedrijven gevolgd worden, in plaats van dat gedrag vooraf te modelleren.
"De theorie is altijd anders dan de praktijk. Begin met een EMS, ga leren in de praktijk en ontwikkel op basis van dat gemeten daadwerkelijke gedrag door."
Hij noemt als voorbeeld een bedrijf dat zijn zonnepanelen uitschakelt omdat het niet kan terugleveren, terwijl dat binnen de GTO wél mogelijk zou zijn geweest. Dat soort effecten zie je pas als je met realtime data werkt.
Die aanpak heeft ook een direct financieel voordeel: door een batterij achter de meter te plaatsen bij een deelnemend bedrijf, in plaats van een eigen aansluiting voor een collectieve batterij aan te vragen, bespaar je zo’n € 45.000 aan aansluitkosten.
Mocht uit de EMS-data blijken dat er toch behoefte is aan opslag, dan wil de hub kijken naar een kleinere, gerichte batterij bij het bedrijf waar die daadwerkelijk nodig is, in plaats van vooraf één grote gezamenlijke batterij aan te schaffen.
Geleerde lessen
Uit het traject van acht jaar en zijn eerdere ervaringen met Tholen geeft Van Tuijl een aantal lessen mee aan anderen die met een energiehub willen starten.
Begin klein, breid daarna uit
Praten met dertig bedrijven tegelijk werkt niet: de propositie wordt dan te vaag en er ontstaat geen consensus. Start met een kleine, overzichtelijke kopgroep waarmee de basis (GTO, deelnemersovereenkomst, aansprakelijkheid) goed geregeld kan worden. Van daaruit is uitbreiden met nieuwe bedrijven veel eenvoudiger, omdat de voorwaarden dan al vaststaan.
Gebruik een ambassadeur uit de eigen groep
Een ondernemer die andere ondernemers al kent en hun taal spreekt, overtuigt sneller dan een externe partij of adviesbureau. Op Tholen werkte dezelfde dynamiek.
Kom met een positief verhaal
Begin niet met "dit kan niet, dat kan niet". Van Tuijl:"Wat kan er wel, is de vraag.”
Begin met een EMS en leer in de praktijk
Vooraf theoretisch doorrekenen geeft nooit hetzelfde beeld als wat er in de praktijk gebeurt. Start met realtime inzicht via een EMS, en bepaal pas op basis daarvan wat je nodig hebt. Dat voorkomt een te grote en te dure investering vooraf, zoals bij Tholen met de batterij gebeurde.
Stappen naar de toekomst
De komende periode staat voor Eekterveld in het teken van groei. Een van de deelnemende bedrijven breidt uit en heeft daarvoor extra laadinfrastructuur nodig, een ander bedrijf loopt tegen capaciteitsvraagstukken aan bij verdere groei.
In het najaar van 2026 volgt overleg over hoe de rest van de eerder geïnteresseerde ondernemers eventueel alsnog aan kan sluiten. Ook kijken ze of ze een braakliggende locatie, waar ooit laadinfrastructuur voor elektrisch busvervoer was gepland, in de plannen kunnen meenemen.
Daarnaast werkt Van Tuijl aan gezamenlijke energie-inkoop, met als doel dat REC Eekterveld B.V. zelf energieleverancier wordt voor de aangesloten bedrijven.
"Dan doe je alles lokaal: lokaal opwekken, lokaal verdelen, en ook lokaal verhandelen."
Van Tuijl verwacht dat een energiehub binnen anderhalf tot twee jaar financieel voordeel gaat opleveren voor de deelnemers, niet alleen in capaciteit maar ook in transportkosten en inkoopvoordeel.